Giełda kusi. Zwłaszcza gdy czytasz o sytuacjach, kiedy ktoś w kilka dni zarobił tyle ile w rok na lokacie. Albo nawet i więcej.

Idąc za tą pokusą łatwo zapomnieć, że inwestowanie na giełdzie wymaga rzetelnej i racjonalnej analizy. Tymczasem często górę potrafią brać emocje i chęć zysku.

Dlatego też dziś przypominamy kilka podstawowych zasad, którymi warto kierować się przy grze na giełdzie.

Zasada 1 – dywersyfikuj

Złota zasada aby nie wkładać wszystkich jajek do jednego koszyka.

Oglądając wykresy spółek notujących ostatnio spektakularne wzrosty łatwo popaść w pułapkę myślenia „gdybym miał wszystko zainwestowane w te akcje to miałbym teraz tyyyyyyyle pieniędzy”. Tyle tylko, że to ma więcej wspólnego z grą na loterii niż z grą na giełdzie.

Takie gwałtownie rosnące wykresy miło się ogląda, ale to tyle. Nie ma sensu się tym kierować i inwestować całości kapitału w jedną spółkę i liczyć, że ta wystrzeli o 40% z dnia na dzień.

Dywersyfikacja to sposób na ograniczenie ryzyka. Gorsze wyniki w jednym sektorze nie pogrążą całego Twojego portfela.

Dywersyfikować inwestycje można na mnóstwo sposobów, zależnie od wielkości portfela i zaangażowania w dane rynki.

Możesz dywersyfikować instrumenty inwestycyjne, dobierając takie bardziej i mniej ryzykowne. Lub spółki – większe i mniejsze, bez skupiania całego kapitału w jednej branży czy w spółkach z jednego indeksu. Możesz mieć w portfelu nie tylko akcje, ale też chociażby certyfikaty na surowce lub fundusze ETF (na polskie i zagraniczne indeksy). Możliwości jest mnóstwo.

Zasada 2 – kontroluj wielkość pozycji

Na jaką stratę jesteś gotów?

Łatwo przesadzić już na samym początku. Na GPW dostępne są instrumenty inwestycyjne, że nawet mając mały kapitał można na szalę położyć znacznie, znacznie więcej. To tak zwany mechanizm dźwigni finansowej – przykładowo składasz depozyt zabezpieczający w wysokości 1000 zł, ale grasz tak jakbyś obracał kwotą dziesięć razy większą.

Tak działają na przykład kontrakty terminowe.

Daje to szansę na wielokrotnie większy zysk, niż gdybyśmy mieli inwestować sumę, którą faktycznie mamy. Ale także ewentualna (nieuchronna?) strata będzie tyle razy bardziej bolesna.

Także emocje przy większych kwotach są o wiele większe. Zwłaszcza, gdy nawet drobny ruch indeksu może zmienić wartość Twojego portfela o kilkanaście procent.

Emocje i ryzyko warto ograniczać.

Zasada 3 – rozłóż zakupy w czasie

Czyli jak nie kupować na górce i nie sprzedawać na dołku.

Załóżmy, że masz wolne 10000 zł i chcesz zacząć grać na giełdzie. Co robisz?

Pewnie analizujesz wybrane spółki i instrumenty finansowe i zastanawiasz się jak rozsądnie rozłożyć między nie te całe dziesięć tysięcy.

Do tych rozważań warto dodać jeszcze jeden wymiar – wymiar czasu. Czyli nie tylko W CO chcesz zainwestować, ale też KIEDY – w jakich odstępach czasu.

Mając do dyspozycji większą kwotę bezpieczniejszym rozwiązaniem jest kupowanie wybranych walorów w rozłożonych w czasie transzach. W odróżnieniu od wrzucenia całej kwoty na giełdę już pierwsze dnia.

W ten sposób unikniesz ryzyka, że dokonałeś swoich zakupów akurat w najmniej odpowiednim momencie.

Zasada 4 – miej strategię wyjścia

Już w momencie zakupu miej plan na to, jak zadziałasz, gdy rynek pójdzie na południe bądź na północ. Bądź przygotowany na cięcie strat i wiedz przy jakim kursie chcesz się wycofać z rynku.

Każde zlecenie zabezpieczaj stop lossem.

To taka siatka bezpieczeństwa i mechanizm, który automatycznie wyrzuci Cię z rynku, gdy coś pójdzie zdecydowanie nie po Twojej myśli.

Przy ustawianiu stop lossa zadecyduj na jaką stratę jesteś gotów i w którym momencie chcesz powiedzieć „stop”. Założenia mogą być różne, choćby na przykład takie:

  • nie dopuścić do straty przekraczającej 10% na danej pozycji
  • nie dopuścić do straty większej niż 2% wartości portfela inwestycyjnego
  • jeżeli przesuwać stop lossa to tylko w górę (podążając za wzrostem cen) - nigdy w dół

Wśród graczy giełdowych popularne jest powiedzenie „tnij straty szybko, a zyskom pozwalaj rosnąć”. Pewnie nie wzięło się z niczego i trochę racji w nim jest. Ale są też sytuacje, w których również zyski warto ciąć.

Zasada 5 – nie inwestuj dopóki nie zaoszczędzisz

Najważniejszą zasadę zostawiliśmy na koniec. Nie inwestuj dopóki nie uzbierasz wcześniej odpowiednich oszczędności.

Gra na giełdzie niesie ze sobą zbyt duże ryzyko, aby kierować tam wszystkie swoje oszczędności. Zanim kupisz pierwsze akcje powinieneś uzbierać odpowiedni fundusz awaryjny. Tak, aby niespodziewane wydatki nie miały wpływu na Twoja strategię inwestycyjną (a nikt nie chce sprzedawać akcji w niekorzystnym momencie, bo akurat zepsuła się lodówka).

Posiadanie oszczędności da Ci też tak potrzebny na giełdzie spokój. GPW to duże emocje. Na rachunkach demonstracyjnych tego nie czuć, ale obracając prawdziwymi pieniędzmi te mechanizmy są zupełnie inne. Emocje mają istotny wpływ na to jak podejmujemy decyzje.

Posiadanie oszczędności ogranicza negatywne emocje. Nie ma presji, że byt Twojej rodziny zależy od wyniku Twojej kolejnej inwestycji. Nie ma też ryzyka, że nieudana inwestycja  zniweczy wszystkie Twoje oszczędności.

Fot. Flickr / mick62


dodaj własny »

4 komentarze czytelników

  1. Marcin

    godny polecenia tekst, ma Pan może jakiś serwis w którym można się "pouczyć" jak grać na giełdzie, wirtualnymi pieniędzmi ;)

    2 lutego 2015 08:45

  2. Krzysztof Sobolewski

    Marcin, jeżeli chodzi o materiały edukacyjne to nieocenionym źródłem wiedzy jest serwis biura BOŚ: http://bossa.pl/edukacja/

    A "wirtualny portfel" można założyć na przykład w serwisie Bankier: https://www.bankier.pl/konto/logowanie?url=/gielda/portfele

    2 lutego 2015 12:55

  3. Hepika

    Inwestowanie na GPW zawsze wydawało mi się bardzo trudne i nie dla mnie, ale może w końcu spróbuję! :)

    2 lutego 2015 14:59

  4. Marek

    Trzeba posiadać wiedzę i doświadczenie

    4 lutego 2015 20:44

Nowe zasady dotyczące cookies. Wykorzystujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce dotyczącej cookies